Recent attendeerde een puimveehouder mij op een artikel van Jeroen Kortschot in de Telegraaf en de Limburger over de macht van supermarkten bij het bepalen van de prijzen. Een onderwerp dat de aandacht krijgt, ook van de Autoriteit Consument &Markt. Doordat in Nederland veel producten in de winkels duurder zijn dan in omringende landen. Met interesse las ik het artikel, met de rol van de Unie van Pluimvee Producenten in het achterhoofd.

Supermarkten proberen artikelen zo scherp mogelijk in te kopen om ze vervolgens voor een hogere prijs te verkopen. Logisch, want het verschil tussen in -en verkoop is de marge waarvan de supermarkt leeft en de aandeelhouder wordt beloond. Maar als de inkoopmacht veel groter is dan de verkoopmacht van de leverancier, dan is dat ongewenst. Het draait om evenwicht. Dat evenwicht in de verhoudingen is bij mondiale A-merken anders dan bij boer -en tuinder.

In veel productgroepen, vooral bij ‘merkloze’ versproducten, is de inkooppositie van supermarkten zo sterk, dat het met hun marge wel goed zit. Dit zijn doorgaans de best renderende vierkante meters winkeloppervlak. Hoe anders is het bij A-merken van sterke mondiaal opererende fabrikanten. Daar lukt het supermarkten mondjesmaat om inkooprijzen te verlagen. Af en toe zien we in het nieuws een glimp van deze machtsstrijd, met rechtszaken. Of A-merken die tijdelijk uit de schappen verdwijnen.

In het krantenartikel is te lezen dat ‘vrijwel alle supermarktformules zich de afgelopen maanden hebben aangesloten bij internationale inkooporganisaties. Zij proberen daarmee op Europees niveau betere inkoopprijzen te bedingen.’ In vakjargon hanteren supermarkten de strategie van machtsconcentratie, om meer inkoopmacht te verkrijgen ten opzichte van A-merken. Wat dat betekent voor boer -en tuinder, wordt in het artikel niet beschreven. Maar ik houd mijn hart vast.

Het artikel bevestigd de bittere noodzaak dat nog meer pluimveehouders in NW Europa zich gaan aansluiten bij de Unie van Pluimvee Producenten. Om te zorgen voor een goed functionerende markt, met een gezonde balans tussen in -en verkoopmacht. Sinds 2022 zet de Unie van Pluimvee Producenten zich daarvoor in. Met succes. Steeds beter slaagt de UPP er in om balans te herstellen. De verkooppositie van de bij haar aangesloten pluimveehouders wordt stapje voor stapje structureel beter. Niet door supermarkten met verliezen op te zadelen, maar door te zorgen dat zowel producent, ketenpartner (tussenschakel) als supermarkt een gezonde marge kunnen maken, met een reële beprijzing van eieren en kippenvlees. Een betere bescherming tegen een ‘race to the bottom’, met afbraakprijzen, kan de pluimveehouder als producent van merkloze versproducten zich niet wensen.

Auteur: Aalt den Herder